TÜBİTAK 2027-2029 bütçesi 276 milyar lirayı buluyor, AR-GE desteği büyük artış

TÜBİTAK'ın 2027 yılı bütçe teklifi, Türkiye'nin araştırma ve geliştirme ekosistemine yönelik en kapsamlı yatırım planlarından birini ortaya koyuyor. Kurumun 2027'de 79,5 milyar lira, 2028'de 92,9 milyar lira ve 2029'da 104 milyar lira olacak şekilde üç yıllık toplam bütçesi 276 milyar liraya yaklaşıyor. Bu kaynağın büyük kısmı Araştırma, Geliştirme ve Yenilik Programı'na ayrılırken, yönetim ve destek giderleri için de 30 milyar lira öngörülüyor.

Yatırımların nereye gittiği nasıl planlanıyor?

Üç yıllık 140,7 milyar lira yatırım ödeneğinin 138,8 milyar lirası teknolojik araştırmalara, 1,5 milyar lirası bilişim altyapısına ve 387 milyon lirası ilköğretim ile ortaöğretim projelerine ayrılıyor. TÜBİTAK merkez ve enstitülerindeki Öncül AR-GE laboratuvarlarında çalışan araştırmacı sayısının 2029'da 380'e, bu laboratuvarları kuran çok uluslu/ulusal şirket sayısının 22'ye ulaşması hedefleniyor. Türk Ulusal Bilim e-Altyapısı (TRUBA) için de yıllık 560-575 milyon çekirdek saat işlemci zamanı planlanıyor.

Özel sektör ve üniversiteler için ne öngörülüyor?

• Teknoloji tabanlı erken aşama girişimlere yatırım fonu taahhüt tutarları: 2027'de 20 milyar, 2028-2029'da yıllık 25'er milyar lira; hedeflenen girişim sayısı 2027'de 1.520, sonrasında 1.870.
• Sanayi-sanayi işbirliğine dayalı AR-GE projesi sayısı: 2027'de 450, 2028'de 550, 2029'da 575; 2029'da tescil ettirilen patent hedefi 750, ticarileştirilen ürün çeşidi 110.
• Üniversite destekleri: 2026'nın ilk dokuz ayında 187 üniversitenin 6 binden fazla projesine 3,9 milyar lira aktarılmış.
• Bilim insanları ve bursiyerler: Toplam desteklenen kişi sayısı 2029'da 85 bine, kadın bilim insanı/bursiyer sayısı 65 bine ulaşacak; Stajyer Araştırmacı Burs Programı bursiyeri 15.100, Sanayi Doktora Programı ile istihdam edilen doktoralı araştırmacı 450 olacak.

Bilim kültürü yaygınlaştırma çabaları kapsamında 2029'da bilim fuarlarına katılan ve fuarları ziyaret eden kişi sayısının 48 milyon, bilim merkezleri ziyaretçi sayısının 20 milyona ulaşması öngörülüyor. Mükemmeliyet Merkezleri Desteği ile finanse edilen araştırma programı sayısı 2027'de 60, 2028-2029'da 70'er seviyesinde tutulacak. Ufuk Avrupa Programı'nda ise belge tarihi itibarıyla 992 projeyle Türkiye'ye 496,4 milyon avro fon kazandırıldığı kaydediliyor.

Kaynak: TRT Haber Bilim Teknoloji